بی وای دی بالاخره تسلا را پایین کشید ؛ خودروساز چینی پاسخ تمسخر ایلان ماسک را در عمل داد

بازار جهانی خودروهای برقی در سال ۲۰۲۵ شاهد یک نقطه عطف تاریخی بود؛ نقطه‌ای که می‌توان از آن به‌ عنوان پایان یک سلطه طولانی مدت یاد کرد. بر اساس داده‌های اولیه فروش، در سال ۲۰۲۵ خودروساز چینی بی وای دی موفق شده بیشتر از تسلا، خودروی تمام برقی به مشتریان تحویل دهد. در توصیف اهمیت این اتفاق باید گفت که برای نخستین بار در بیش از یک دهه گذشته، جایگاه نخست فروش خودروهای الکتریکی جهان از چنگ شرکت تسلا و ایلان ماسک خارج می‌شود.

تمسخر بی وای دی توسط ایلان ماسک؛ پاسخ شرکت چینی در عمل

در سال ۲۰۱۱ بود که ایلان ماسک مقابل خبرنگار بلومبرگ نشست و گفت‌وگویی قابل تأمل با او انجام داد. در بخشی از این مصاحبه، وقتی خبرنگار درباره رقبا و به خصوص بی وای دی صحبت کرد، آقای ماسک خندید و با لحنی تمسخرآمیز از خبرنگار پرسید که آیا او خودروهای رقیب چینی را دیده است یا خیر. مدیرعامل وقت تسلا در ادامه محصولات بی وای دی را در سطحی پایین‌تر توصیف کرده و افزود که آنها از نظر تکنولوژی خیلی قوی نیستند. حالا و در فاصله‌ای کمتر از ۱۵ سال، بی وای دی در عمل پاسخ تسلا را داده است.

مقایسه آمار فروش بی وای دی و تسلا در سال ۲۰۲۵

طبق آخرین آمار رسمی منتشرشده از سوی تسلا، این شرکت در سال ۲۰۲۵ در مجموع یک میلیون و ۶۴۰ هزار دستگاه خودروی برقی در کره خاکی به فروش رسانده است. این رقم نسبت به فروش یک میلیون و ۷۹۰ هزار دستگاهی سال ۲۰۲۴، کاهش حدود ۹ درصدی را نشان می‌دهد. در مقابل، بی وای دی با اختلافی قابل توجه، سال ۲۰۲۵ را با فروش دو میلیون و ۲۶۰ هزار دستگاه خودروی تمام برقی به پایان رسانده؛ این یعنی برند چینی بیش از ۶۰۰ هزار دستگاه خودروی برقی بیشتری نسبت به رقیب آمریکایی فروخته است. از نظر فروش کلی هم بی وای دی توانسته بیش از ۴.۶ میلیون خودرو به مشتریان تحویل دهد.

در سال‌های گذشته، بی وای دی بارها از نظر آمار فروش کل، از تسلا پیشی گرفته بود. اما این برتری در تولید گسترده خودروهای پلاگین هیبریدی توسط شرکت چینی ریشه داشت، بخشی که تسلا اساساً در آن حضور ندارد. همین موضوع باعث می‌شد سبد محصولات بی وای دی فراتر از خودروهای تمام برقی باشد و مخاطبان گسترده‌تری را پوشش دهد. اما آنچه فروش سال ۲۰۲۵ را تاریخی می‌کند، این است که برای اولین بار، بی وای دی حتی در فروش خودروهای کاملاً برقی نیز تسلا را پشت سر گذاشته است. 

این نتیجه شاید برای برخی غافلگیرکننده نباشد، چراکه در صنعت خودرو هیچ شرکتی برای همیشه در صدر باقی نمی‌ماند. اما اینکه این جابجایی چگونه رخ داده و چه معنایی برای رقابت جهانی خودروهای الکتریکی دارد، اهمیت زیادی پیدا می‌کند.

صعود شتابان غول خودروسازی شنژن

بی وای دی که دفتر مرکزی آن در شهر شنژن چین قرار دارد، طی سال‌های اخیر رشدی خیره‌کننده را تجربه کرده؛ رشدی که شاید برای مصرف‌کنندگان آمریکایی کمتر قابل لمس بوده، زیرا خودروهای این برند هنوز به طور رسمی در ایالات متحده عرضه نمی‌شوند. این شرکت فعالیت خود را سال‌ها پیش با تولید باتری تلفن همراه آغاز کرد و سپس به ‌تدریج وارد صنعت خودرو شد. از ابتدای دهه ۲۰۲۰، این کمپانی به شکل چشمگیری سبد محصولات خود در حوزه خودروهای برقی و هیبریدی را گسترش داده است.

گسترش حضور بی وای دی در نقاط مختلف دنیا؛ از اروپا تا خاورمیانه

شاید مهم‌ترین عامل موفقیت بی وای دی در سال ۲۰۲۵، گسترش حضور آن در نقاط مختلف دنیا باشد. این شرکت در ماه‌های اخیر توانسته در بازار اروپا نیز فروش بیشتری نسبت به تسلا ثبت کند و محصولات خود را مطابق با سلیقه بازارهای محلی عرضه نماید.

بی وای دی همچنین یک پلتفرم شارژ فوق سریع خودروهای برقی با قابلیت شارژ در پنج دقیقه توسعه داده که قرار است در سال جاری به اروپا منتقل شود. همزمان، این خودروساز در حال گسترش ظرفیت تولید خود در قاره سبز است. شاید بدانید این شرکت طی ماه‌های آتی قرار است کارخانه‌هایی در ترکیه و جنوب مجارستان افتتاح کند؛ اسپانیا نیز به‌ عنوان گزینه‌ای جدی برای احداث سومین کارخانه اروپایی بی وای دی مطرح شده است.

در کنار اروپا، بی وای دی حضور خود در آمریکای لاتین، ژاپن و خاورمیانه را هم با سرعت بالایی پررنگ‌تر می‌کند. این شرکت حتی در ژاپن که بازاری به ‌شدت رقابتی و محافظه‌کارانه دارد، با عرضه یک خودروی برقی به نام راکو در کلاس موسوم به کی کار وارد میدان شده است. به این ترتیب، حتی با وجود کند شدن فروش در بازار داخلی چین به ‌دلیل جنگ شدید قیمتی، بی وای دی توانسته کاهش احتمالی درآمد را با فروش‌های بین‌المللی جبران کند.

تمرکز تسلا بر آینده‌ای بدون فرمان

در سوی مقابل، تسلا به طور آشکار اعلام کرده که تمرکز اصلی‌اش دیگر صرفاً فروش خودرو نیست، بلکه آینده‌ای مبتنی بر هوش مصنوعی، رباتیک و تاکسی‌های خودران را دنبال می‌کند. هرچند تسلا مدل Y همچنان یکی از پرفروش‌ترین خودروهای جهان محسوب می‌شود و حتی طبق برخی ادعاها، پرفروش‌ترین خودروی سال ۲۰۲۵ بوده است، اما سایر محصولات این شرکت تفاوت چندانی با پنج سال گذشته ندارند.

سایبرتراک هنوز در همه بازارها حضور ندارد و در بازارهای موجود هم با استقبال خیلی سرد مواجه شده است. در عمل، تنها دو خودروی مدل Y و مدل ۳ هستند که فروش قابل ‌توجهی را نصیب تسلا می‌کنند. عرضه خودروی جنجالی رودستر نیز بارها به تعویق افتاده؛ جالب اینکه تسلا اعلام کرده این مدل آخرین خودروی مجهز به فرمان کمپانی خواهد بود؛ چراکه از نگاه این برند، آینده به اتومبیل‌های خودران اختصاص خواهد داشت.

چالش‌های تسلا در چین و حاشیه‌های سیاسی ایلان ماسک

نبود محصولات جدید، به ‌ویژه در چین، بزرگ‌ترین و رقابتی‌ترین بازار خودروهای برقی جهان، برای تسلا به یک مشکل جدی تبدیل شده؛ بازاری که زمانی با الهام از موفقیت‌های تسلا شکل گرفت، حالا میزبان ده‌ها برند قدرتمند داخلی است.

از سوی دیگر، فروش تسلا در سایر بازارها نیز تحت تأثیر حاشیه‌های سیاسی ایلان ماسک قرار گرفته است. در سال ۲۰۲۵، ماسک بیش از هر زمان دیگری به چهره‌ای جنجالی تبدیل شد؛ از تلاش برای تضعیف ساختار دولت فدرال آمریکا گرفته تا اتحاد پرحاشیه با دونالد ترامپ و حمایت علنی از نامزدهای راست افراطی در اروپا. این مواضع باعث شکل‌گیری اعتراض‌ها و تحریم‌های گسترده علیه برند تسلا در دو قاره شد.

همزمان، سیاست‌های دولت ترامپ نیز به حذف مشوق‌ها و اعتبارهای مالیاتی خودروهای برقی در آمریکا منجر شد؛ عاملی که بدون تردید به فروش تسلا در بازار داخلی این کشور ضربه زد.

آینده رقابت؛ تسلا در برابر بی وای دی یا دو مسیر متفاوت؟

در بلندمدت، شاید مقایسه مستقیم تسلا و بی وای دی چندان منطقی نباشد. تسلا به سمت تبدیل شدن به یک شرکت متمرکز بر هوش مصنوعی، ربات‌ها و سیستم‌های خودران حرکت می‌کند، در حالی که بی وای دی قصد دارد به تویوتا یا جنرال موتورز چین تبدیل شود؛ یعنی خودروسازی عظیم با سبدی گسترده از محصولات.

نکته مهم اینجاست که بی وای دی نه ‌تنها از نظر مقیاس تولید و سرمایه، بلکه از نظر فناوری نیز توان توسعه خودروهای خودران و حتی تاکسی‌های بدون راننده را دارد و در این مسیر با شرکت‌هایی مانند اوبر همکاری می‌کند.

آنچه اکنون بیش از هر چیز روشن است، این است که رقابت جهانی خودروهای برقی دیگر به یک شرکت محدود نمی‌شود. اعداد و ارقام فروش سال ۲۰۲۵ به ‌وضوح نشان می‌دهند که عصر سلطه مطلق یک برند به پایان رسیده و صنعت خودروهای الکتریکی وارد مرحله‌ای تازه و چندقطبی شده است؛ مرحله‌ای که بی وای دی در آن نقشی تعیین‌کننده ایفا می‌کند.