چگونه علیه خودروساز بدقول شکایت کنیم؟

خرید خودرو در بازار ایران، برای بسیاری از متقاضیان به یک ماراتن فرسایشی تبدیل شده است. در حالی که خریداران در سامانه یکپارچه یا طرح‌های فروش مستقیم، تمام سرمایه خود را به امید نوسازی وسیله نقلیه یا حفظ ارزش پول به حساب خودروسازان واریز می‌کنند، اما با گذشت ماه‌ها از موعد قرارداد، خبری از تحویل خودرو نیست. سکوت خبری شرکت‌ها و پاسخ‌های مبهم بخش فروش، خریداران را در وضعیتی قرار داده که گویی سرمایه‌شان در یک بن‌بست اداری گرفتار شده است. در این شرایط، آشنایی با نقشه راه قانونی برای احقاق حق و دریافت خسارت دیرکرد، تنها ابزار مشتریان برای مقابله با بدعهدی‌هاست.

گام اول: عبور از فیلتر خدمات مشتریان و ورود به فاز اداری

اولین واکنش هر خریداری در مواجهه با تاخیر، تماس با واحد CRM یا ارتباط با مشتریان خودروساز است. اگرچه در اکثر موارد، پاسخ این واحدها به جملات کلیشه‌ای «در دست اقدام است» محدود می‌شود، اما از نظر قانونی، این نخستین لایه پیگیری است. طبق دستورالعمل‌های نظارتی، اگر پاسخ دریافتی از شرکت قانع‌کننده نبود، نباید زمان را برای وعده‌های شفاهی هدر داد.

در این مرحله، خریدار باید با در دست داشتن قرارداد و مدارک پرداختی، به صورت کتبی به اداره کل صنعت، معدن و تجارت (صمت) استان محل سکونت خود مراجعه کند. ثبت درخواست کتبی در دبیرخانه این اداره، موضوع را از یک گلایه شخصی به یک پرونده نظارتی تبدیل می‌کند. سازمان حمایت مصرف‌کنندگان نیز بر اساس همین گزارش‌ها، در زمان صدور مجوزهای فروش بعدی، اهرم‌های فشار خود را علیه خودروسازان متخلف به کار می‌گیرد.

مراجع قضایی یا تعزیرات؛ مسیر درست کدام است؟

یکی از بزرگ‌ترین اشتباهات خریداران در زمان تاخیر تحویل خودرو، سردرگمی میان سازمان تعزیرات و دادگاه‌های عمومی است. بسیاری تصور می‌کنند به دلیل ماهیت صنفی تخلف، باید راهی تعزیرات شوند؛ اما واقعیت حقوقی متفاوت است. بر اساس رای وحدت رویه دیوان عدالت اداری، پرونده‌های مربوط به «عدم ایفای تعهدات»، «عدم پرداخت سود مشارکت» و «خسارت تاخیر در تحویل»، در صلاحیت سازمان تعزیرات حکومتی نیست.

در واقع، این موارد به عنوان دعاوی حقوقی شناخته می‌شوند و مسیر صحیح آن‌ها، محاکم قضایی و دادگاه‌های عمومی است. خریداران می‌توانند با مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، دادخواست خود را مبنی بر الزام به تحویل مبیع (خودرو) و مطالبه خسارت تاخیر تادیه طبق مفاد قرارداد ثبت کنند. جالب اینجاست که قانون این حق را به مشتری داده که حتی بدون گذراندن مراحل اداری در سازمان صمت، از همان ابتدا مستقیما از طریق مراجع قضایی اقدام کند.

نظارت عالیه و جریمه‌هایی که به چشم نمی‌آیند

شاید بپرسید نقش سازمان حمایت در این میان چیست؟ در حالی که محاکم قضایی به پرونده‌های فردی رسیدگی می‌کنند، سازمان حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان وظیفه دارد با نگاه کلان، رفتار خودروساز را رصد کند. تاخیرهای سریالی نه تنها باعث تذکر کتبی به مدیران ارشد شرکت‌های خودروساز می‌شود، بلکه امتیاز منفی بزرگی در کارنامه آن‌ها برای دریافت مجوزهای پیش‌فروش جدید محسوب می‌گردد.

نکته طلایی برای خریداران این است که علاوه بر پیگیری خودرو، حق دریافت جریمه دیرکرد نیز کاملاً محفوظ است. خودروسازان موظفند طبق نرخ‌های مصوب در قرارداد، سود دوران تاخیر را محاسبه و پرداخت کنند. اگرچه فرآیند دریافت این جریمه‌ها گاهی طولانی می‌شود، اما ثبت شکایت در سازمان حمایت (در مواردی که با رای دیوان تضاد نداشته باشد) و موازی با آن در محاکم قضایی، راه را برای فرار خودروساز از مسئولیت مالی‌اش می‌بندد.

مطالب مرتبط:

1. عودت پول از خودروسازان چقدر طول می‌کشد؟ واقعیت‌هایی که قبل از لغو قرارداد باید بدانید!
2. منظور از درخواست تحویل حضوری خودرو چیست؟

کپی لینک لینک کپی شد