کاهش تولید خودرو در ایران؛ زنجیره‌ای که بازار را از نفس انداخت!

آمارهای رسمی منتشرشده در سامانه کدال نشان می‌دهد صنعت خودروی ایران در سال جاری با یکی از جدی‌ترین افت‌های تولید سال‌های اخیر مواجه شده است؛ افتی که اثرات آن فقط در خطوط تولید باقی نمانده و حالا به‌وضوح در بازار، قیمت‌ها و حتی زمان تحویل خودروها دیده می‌شود.

بر اساس این داده‌ها، مجموع تولید سه خودروساز بزرگ کشور در ۱۰ ماهه امسال به ۷۱۰ هزار و ۷۳۶ دستگاه رسیده؛ عددی که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته (۷۸۹ هزار و ۸۲۳ دستگاه) از کاهش حدود ۱۰ درصدی حکایت دارد. هرچند تصویر کلی تولید نزولی است، اما بررسی جزئیات نشان می‌دهد وضعیت خودروسازان یکسان نیست و شکاف میان آن‌ها عمیق‌تر شده است.

ایران‌خودرو؛ رشد در میان رکود

در میان سه خودروساز بزرگ، ایران‌خودرو تنها شرکتی است که برخلاف جریان کلی، رشد تولید را ثبت کرده است. این شرکت در ۱۰ ماهه امسال ۴۸۱ هزار و ۴۳۰ دستگاه انواع خودروی سواری تولید کرده؛ رقمی که نسبت به تولید ۴۲۰ هزار و ۴۳۷ دستگاهی مدت مشابه سال قبل، رشد ۱۴.۵ درصدی را نشان می‌دهد. به بیان دیگر، ایران‌خودرو توانسته ۶۰ هزار و ۹۹۳ دستگاه بیشتر از سال گذشته تولید کند.

بیشترین سهم تولید این شرکت به گروه پژو با ۱۴۲ هزار و ۸۵۳ دستگاه اختصاص دارد. پس از آن، خانواده سورن با ۱۲۴ هزار و ۸۱۷ دستگاه، دنا با ۷۹ هزار و ۹۷۶ دستگاه، تارا با ۷۴ هزار و ۲۸۹ دستگاه، رانا با ۱۶ هزار و ۵۰۵ دستگاه و هایما با ۱۹ هزار و ۸۰ دستگاه قرار دارند. سایر محصولات نیز مجموعا ۲۳ هزار و ۹۰۷ دستگاه تولید داشته‌اند. نشانه‌های این افزایش تولید در بازار کاملا مشهود است. تحویل خودروهای این خودروساز تقریبا در بازه زمانی استاندارد صورت می‌گیرد و تعداد مناسبی از خودروهای این شرکت در بازار برای خرید و فروش وجود دارد.

با این حال، حتی در ایران‌خودرو هم همه چیز ایده‌آل نیست؛ چراکه تعداد خودروهای تجاری‌نشده این شرکت تا پایان دی‌ماه به ۷ هزار و ۱۱۹ دستگاه رسیده؛ عددی که خود می‌تواند نشانه‌ای از گره‌های تامین، تکمیل یا تحویل باشد.

سقوط آزاد سایپا و پارس‌خودرو

در نقطه مقابل، سایپا و پارس‌خودرو بیشترین فشار کاهش تولید را تجربه کرده‌اند. سایپا در ۱۰ ماهه امسال تنها ۱۷۹ هزار و ۹۷۹ دستگاه خودرو تولید کرده؛ در حالی که تولید این شرکت در مدت مشابه سال گذشته ۲۸۳ هزار و ۹۲۸ دستگاه بود. این یعنی افت سنگین ۳۶.۶ درصدی.

بیشترین تولید سایپا مربوط به خانواده X200 (تیبا، کوئیک و ساینا) با ۱۱۲ هزار و ۷۳۱ دستگاه است. شاهین با ۲۶ هزار و ۶۷۰ دستگاه و چانگان با ۹ هزار و ۱۱۶ دستگاه در رده‌های بعدی قرار دارند. سایپا همچنین تولید محدودی از محصولات دیگر را در دستور کار قرار داده؛ از جمله ۲ هزار و ۵۸ دستگاه از خانواده تویوتا، ۱۰ دستگاه آریا اتومات و ۲۹ هزار و ۳۹۴ دستگاه وانت ۱۵۱.

وضعیت پارس‌خودرو حتی نگران‌کننده‌تر است. این خودروساز در ۱۰ ماهه امسال ۴۹ هزار و ۳۲۷ دستگاه خودرو تولید کرده؛ در حالی که تولید سال گذشته آن ۸۵ هزار و ۴۵۸ دستگاه بود. به این ترتیب، پارس‌خودرو افت ۴۲.۱ درصدی را تجربه کرده است. بیشترین سهم تولید این شرکت به گروه Q200 با ۳۶ هزار و ۴۳۴ دستگاه اختصاص دارد و تولید سهند نیز به ۱۲ هزار و ۳۵۰ دستگاه رسیده است. در مقابل، تولید ساینا S و کوئیک دنده‌ای در این شرکت متوقف بوده و تولید کراس‌اوور مونتاژی چانگان CS35 پلاس (۴۲۱P) تنها ۴۸۲ دستگاه ثبت شده است.

بازار زیر فشار؛ تاخیر، گرانی و رکود هم‌زمان

کاهش تولید در نهایت خود را در بازار نشان داده است؛ جایی که مصرف‌کننده بیشترین فشار را تحمل می‌کند. از یک سو، تاخیرهای طولانی‌مدت در تحویل خودرو به یک رویه عادی تبدیل شده؛ به‌طوری که در برخی موارد، مانند پراید وانت با موعد تحویل مهرماه، هنوز خودرویی به خریدار تحویل نشده است.

از سوی دیگر، افت عرضه باعث شده تعادل قیمتی بازار به‌هم بخورد. قیمت‌ها مسیر افزایشی را طی می‌کنند، اما این رشد با رونق همراه نیست. بازار نه‌تنها جان نگرفته، بلکه به دلیل کاهش قدرت خرید، بلاتکلیفی خریداران و نبود چشم‌انداز، در وضعیتی کم‌رمق و شکننده قرار دارد.

در مجموع، آمارهای تولید به‌روشنی نشان می‌دهد که کاهش تیراژ خودرو تنها یک عدد در گزارش‌های مالی نیست؛ بلکه زنجیره‌ای از پیامدها را به دنبال داشته که از کارخانه شروع می‌شود و به بازار، قیمت و اعتماد مصرف‌کننده ختم می‌شود. تا زمانی که این چرخه اصلاح نشود، بعید است بازار خودرو روی آرامش ببیند. شما چه آینده‌ای برای بازار خودرو ایران پیش‌بینی می‌کنید؟ نظرات خود را از طریق بخش دیدگاه‌ها با ما و کاربران چرخان در میان بگذارید.

مطالب مرتبط:

1. کمبود قطعات؛ پاشنه آشیل خودروهای وارداتی در ایران
2. افزایش قیمت لاستیک از امروز؛ موج جدید گرانی در زنجیره حمل‌ونقل

کپی لینک لینک کپی شد