آیا قیمت محصولات ایران خودرو از نرخ دلار سبقت گرفت؟

درحالی‌که قیمت تمام‌شده هر دستگاه خودرو در دی‌ماه ۱۴۰۴ نسبت به تیر ماه سال جاری، حدود ۱.۷۸ افزایش داشته، آمار نشان می‌دهد همه محصولات ایران خودرو افزایش قیمتی کمتر از ۱.۷۸ برابر  داشته‌اند.

افزایش نرخ ارز همواره به‌عنوان یکی از عوامل اصلی تورم در اقتصاد ایران مطرح بوده و هست. بر همین اساس افزایش قیمت خودرو که وابستگی بالایی به مواد اولیه وارداتی دارد یا از قیمت‌های جهانی متأثر است با رشد نرخ ارز و افزایش هزینه‌ها بیشتر می‌شود.

اما سؤال کلیدی این است كه آیا هزینه مواد اولیه خودرو بیش از نرخ ارز رشد کرده است یا کمتر؟

جدول تغییرات نهاده‌های تولید به‌ازای هر خودرو (میانگین) در شش ماهه تیر تا دی‌ماه ۱۴۰۴

بررسی روند تغییرات نهاده‌های تولید به‌ازای هر دستگاه خودرو (بر اساس میانگین وزنی) در بازه زمانی تیرماه تا دی‌ماه سال ۱۴۰۴ حاکی از افزایش قابل‌توجه هزینه‌های تمام‌شده در این صنعت است. مهم‌ترین شاخص‌های این تغییرات به شرح زیر است:

۱. نرخ ارز (دلار) به‌عنوان یکی از عوامل کلیدی تأثیرگذار بر هزینه‌های تولید، طی دوره مذکور با رشد ۹۶ درصدی مواجه شده و عملاً دو برابر شده است.

۲. با توجه به ارزبری هر دستگاه خودرو با سطح بالای داخلی‌سازی معادل ۲,۹۶۰ دلار، هزینه ارزی مربوطه از حدود ۲۰۰ میلیون تومان در تیرماه به ۴۰۰ میلیون تومان در دی‌ماه افزایش یافته است. به‌بیان دیگر، صرفاً به دلیل رشد نرخ ارز، ۲۰۰ میلیون تومان به هزینه تولید هر خودرو افزوده شده است.

۳. رشد متوسط هزینه نهاده‌های تولید (مواد اولیه مستقیم) در این دوره حدود ۸۰ درصد برآورد می‌شود.

۴. بررسی تغییرات قیمتی برخی نهاده‌ها نشان می‌دهد که گروهی از مواد از نرخ رشد ارز نیز پیشی گرفته‌اند؛ از جمله مس با افزایش ۱۴۶ درصدی که بیش از ۵۰ واحد درصد بالاتر از رشد دلار قرار دارد.

۵. بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، سایر هزینه‌های تولید شامل دستمزد، انرژی، حمل‌ونقل و … در بازه زمانی یادشده بین ۳۰ تا ۴۰ درصد افزایش یافته است.

نتیجه اينكه با لحاظ كردن سهم ۷۵ درصدی مواد اولیه در ساختار قیمت تمام‌شده خودرو که با میانگین رشد ۹۲ درصد مواجه بوده و همچنین سهم ۲۵ درصدی سایر هزینه‌ها با رشدی در محدوده ۳۰ تا ۳۵ درصد، برآورد می‌شود که قیمت تمام‌شده هر دستگاه خودرو در دی‌ماه ۱۴۰۴ را نسبت به تیر ماه سال جاري، حدود ۱.۷۸ برابر مي‌كند.

حال سوال مهم اينجاست كه آیا محصولات ایران خودرو بیش از رشد ۱.۷۸ برابری قیمت تمام‌شده افزایش داشته و از دلار سبقت گرفته است؟

 جدول مقایسه قیمت‌های محصولات ایران خودرو با در نظر گرفتن رشد ۱.۷۸ برابری قیمت تمام‌شده در شش‌ماهه تیر تا دی۱۴۰۴

آمار نشان می‌دهد همه محصولات ایران خودرو افزایش قیمتی کمتر از ۱.۷۸ برابر (رشد قیمت تمام‌شده) داشته‌اند. بیشترین افزایش مربوط به سورن پلاس XU7P با ۱.۶۴ برابر است که همچنان کمتر از ۱.۷۸ می‌باشد و کمترین افزایش مربوط به تارا اتومات EF7P با ۱.۲۷ برابر است. میانگین افزایش قیمت محصولات نيز حدود ۱.۴۰ برابر(۴۰٪) است.