آیا قرعه‌کشی جدید ایران‌خودرو همچنان صرفه اقتصادی دارد؟ (سود هر خودرو)

با آغاز اجرای بخشنامه جدید فروش محصولات ایران‌خودرو از امروز ۸ بهمن ۱۴۰۴، بار دیگر موضوع صرفه اقتصادی شرکت در طرح‌های قرعه‌کشی به یکی از اصلی‌ترین پرسش‌های متقاضیان بازار خودرو تبدیل شده است. این پرسش در شرایطی مطرح می‌شود که از روز گذشته، قیمت کارخانه‌ای اغلب محصولات ایران‌خودرو با افزایش قابل‌توجهی همراه بوده و هم‌زمان، بازار آزاد نیز تحت تأثیر جهش نرخ ارز، رکوردشکنی قیمت جهانی طلا و تنش‌های سیاسی منطقه خاورمیانه، با رشد سریع قیمت‌ها مواجه شده است.

در چنین فضایی، بررسی فاصله قیمتی میان کارخانه و بازار آزاد می‌تواند معیار مناسبی برای سنجش سود بالقوه خریداران در طرح جدید فروش ایران‌خودرو باشد.

جزئیات بخشنامه فروش ایران‌خودرو

بر اساس اعلام رسمی، ایران‌خودرو بخشی از ظرفیت تولید خود در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ را در قالب طرح‌های فروش فوری و فوق‌العاده عرضه می‌کند. مهلت ثبت درخواست خرید از ساعت ۱۶ امروز چهارشنبه ۸ بهمن آغاز و تا پایان ساعت ۲۴ روز دوشنبه ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ ادامه دارد. این مرحله از فروش از طریق سازوکار اولویت‌بندی و شامل متقاضیان عادی، مشمولان طرح جوانی جمعیت و طرح جایگزینی خودروهای فرسوده خواهد بود.
موعد تحویل خودروها در فروش فوری ۳۰ روز و در فروش فوق‌العاده ۹۰ روز پس از واریز وجه و انعقاد قرارداد تعیین شده و در این دوره، نیازی به مسدودسازی حساب بانکی متقاضیان وجود ندارد.

سود کارخانه تا بازار

آیا افزایش قیمت کارخانه جذابیت طرح را از بین برده است؟

بررسی داده‌ها نشان می‌دهد که افزایش قیمت کارخانه‌ای، دست‌کم در کوتاه‌مدت، نتوانسته فاصله قیمتی بازار و کارخانه را از بین ببرد. رشد هم‌زمان قیمت‌ها در بازار آزاد، به‌ویژه تحت تاثیر انتظارات تورمی، باعث شده حاشیه سود این طرح‌ها همچنان حفظ شود. به همین دلیل، در صورت برنده شدن در قرعه‌کشی، خریداران می‌توانند حتی با فرض فروش کوتاه‌مدت خودرو، به سود قابل‌توجهی دست پیدا کنند. اما بدون شک اگر افزایش قیمت را در کارخانه شاهد نبودیم این طرح بسیار سودده‌تر می‌بود. 

این سود بالا بدون ریسک نیست

با وجود سودآور بودن تمام محصولات این طرح، نباید از برخی ریسک‌های جانبی غافل شد. خواب سرمایه تا زمان تحویل خودرو، تأخیرهای احتمالی در فرآیند تحویل، هزینه‌های نقل‌وانتقال و نوسانات آتی بازار از جمله عواملی هستند که می‌توانند بر بازده نهایی تأثیر بگذارند. با این حال، در شرایط فعلی بازار خودرو ایران، فاصله قیمتی قابل‌توجه میان کارخانه و بازار آزاد باعث شده این ریسک‌ها برای بسیاری از متقاضیان همچنان قابل‌پذیرش باشد.

البته به این علت که در طرح فروش مذکور دو نوع فروش فوری و فوق‌العاده وجود دارد، بی‌شک خریداران طرح فوری به علت تحویل یک ماهه خواب سرمایه کمتری خواهند داشت و سود محاسباتی آن‌ها بیشتر خواهد بود.