فک رهن خودرو چیست و چرا اهمیت دارد؟

در بازار خودروی ایران، به‌ویژه در سال‌های اخیر که فروش اقساطی و اعتباری توسط مونتاژکاران چینی گسترش یافته، اصطلاح «رهن خودرو» و «فک رهن خودرو» بیش از گذشته به گوش می‌خورد. رهن خودرو به این معناست که سند وسیله نقلیه تا زمان تسویه کامل بدهی، در اختیار یا تحت محدودیت قانونی به نفع فروشنده، بانک یا شرکت لیزینگ باقی می‌ماند. در چنین شرایطی مالک خودرو اجازه نقل‌وانتقال رسمی، فروش یا تعویض پلاک خودرو را ندارد.

«فک رهن خودرو» دقیقا نقطه مقابل این وضعیت است؛ یعنی پس از پرداخت کامل اقساط یا بدهی، محدودیت حقوقی از روی سند خودرو برداشته می‌شود و مالک می‌تواند بدون مانع قانونی، خودرو را معامله یا منتقل کند. این فرآیند، آخرین مرحله مالکیت کامل خریدار محسوب می‌شود و اهمیت بالایی در معاملات خودرو دارد.

خودرو در چه شرایطی به رهن می‌رود؟

رهن خودرو معمولا در چند حالت مشخص اتفاق می‌افتد. رایج‌ترین مورد، فروش اقساطی توسط خودروسازان و مونتاژکاران داخلی است. در این روش، شرکت سازنده یا عرضه‌کننده برای تضمین بازپرداخت اقساط، خودرو را تا پایان تعهدات مالی در رهن خود نگه می‌دارد. این موضوع به‌ویژه در میان مونتاژکاران داخلی و عرضه‌کنندگان محصولات چینی که سهم بیشتری از فروش اقساطی بازار را در اختیار دارند، بسیار متداول است.

علاوه بر این، خودروهایی که از طریق وام بانکی، لیزینگ یا تسهیلات مالی خریداری می‌شوند نیز معمولا در رهن بانک یا مؤسسه مالی قرار می‌گیرند. اگرچه در طول دو سال اخیر خودروسازان بزرگی مانند ایران‌خودرو و سایپا کمتر وارد فروش اعتباری مستقیم شده‌اند، اما همچنان خودروهای فروخته‌شده در قالب طرح‌های قدیمی‌تر یا تسهیلات بانکی مشمول رهن هستند.

فک رهن خودرو چگونه انجام می‌شود؟

پس از تسویه کامل بدهی، مالک خودرو باید فرآیند فک رهن را طی کند؛ فرآیندی که تا همین اواخر برای بسیاری از خریداران زمان‌بر و همراه با مراجعات متعدد اداری بود. مراجعه حضوری، تمدید وکالت‌نامه‌ها و هماهنگی با پلیس راهور از جمله چالش‌های رایج این مسیر به شمار می‌رفت.

در همین راستا، اخیرا ایران‌خودرو اعلام کرده که فرآیند فک رهن خودروهای در رهن را به‌صورت برخط و سیستمی انجام می‌دهد. در این روش، پس از تسویه دیون مشتری، اطلاعات به‌صورت خودکار به سامانه‌های پلیس راهور فراجا ارسال شده و فک رهن بدون مراجعه حضوری انجام می‌شود. هرچند این اقدام در حال حاضر به ایران‌خودرو محدود است، اما می‌تواند الگویی برای سایر خودروسازان و به‌ویژه مونتاژکاران داخلی باشد.

در مجموع، فک رهن خودرو یکی از مهم‌ترین مراحل مالکیت واقعی خودرو محسوب می‌شود؛ مرحله‌ای که برای خریداران اقساطی اهمیت بالایی دارد. شفاف‌سازی این فرآیند و حرکت به سمت دیجیتالی شدن آن، می‌تواند نقش مؤثری در کاهش اختلافات حقوقی، افزایش رضایت مشتریان و روان‌تر شدن معاملات خودرو در بازار ایران ایفا کند.

آیا تاکنون گرفتار مراحل اداری فک رهن شده‌اید؟ تجربیات ارزشمند خود را در این خصوص از طریق بخش دیدگاه‌ها با ما و کاربران چرخان در میان بگذارید.

مطالب مرتبط:

کپی لینک لینک کپی شد